O embarazo medieval. Porque Julio Cesar se chama así¿?

No medievo, o proceso da maternidade desde a fecundación ata a lactancia estaba cheo de misterios.

As mulleres tiñan un truco un pouco desagradable para ser se estaban embarazadas ou non. Aínda que eu discrepo de que fose eficaz.
Resulta que poñian un allo debaixo da almofada , e se pola mañá non lle sabía a boca a allo é que estaban encinta.

Compadézome do marido que tiña que aguantar ese cheiro jaja!

Da elaboración do neno non direi nada , seguro que Álvaro encargarase diso no seu blog! Tiñan tamén trucos para evitar o aborto e algunhas cremas e solucións caseiras para os primeiros días do embarazo. Un exemplo era ferver en aceite herba da horta, espinacardo, almáciga e incienso, e isto se aplicaba sobre o ventre da nai.

Tamén se preocupaban pola saúde do neno, xa que existían mitos como o de que se o neno era concebido nos días menstruais tiña máis facilidade de contraer o saranpión ou a viruela e incluso a lepra.

Ademáis dicían saber se era varón se á muller se lle movía máis o ollo dereito , a meixela dereita engordaba cedo, adiantaba primeiro o pe dereito ou se lle crecía máis a barriga por ese lado , senón sería unha nena..

No parto había unha ou varias comadroas que mezclaban coñecementos máxicos e científicos Si el parto se complicaba podía practicarse una cesárea con instrumentos quirúrgicos.
Se a nai falecía durante o parto, a comadroa abría el cuello da matriz e extraía ao neno. Así naceu Julio Cesar, e por iso se chama cesárea.

O xogo da oca

Sabiades que os derradeiros estudos dan como orixe o xogo da oca no camiño de Santiago? Explícome, cada casilla viría a representar o camiño de peregrinación ate a catedral. As pontes representarían algunhas das pontes clave que atopamos na ruta xacobea, cada oca signifiaría un punto importante para seguir coa evolución personal, e cando tocamos a casilla da morte hay dúas opcións: uns pensan que é para os que non superon valorar o 'cambio de vida' que supón espiritualmente o camiño e para outros representa a 'morte' da vida que coñecemos para comezar unha nova etapa de espiritualidad, que remataría la derradeira casilla, situada na Finis Terrae.
Canto menos curioso, verdade? Tanto como que nos seus comezos o famoso botafumeiro usabase para camuflar o fedor que surxía polas costumes pouco saludables dos peregrinos.

Aquí vos deixo un video sobre o camiño no que se aprecia, entre outras cousas, a iniciación que supón o Camiño e como nas tabernas xogabanse a diferentes xogos de mesa(porque non ía ser un deles a oca?) :

De verdade que in- volucionamos!

¿Había homosexuais na Idade Media? Aínda que pareza mentira, hoxe en día escoitamos opinións de moita xente, moi diversas, respecto ó tema de homosexualidade.
Que si é unha cousa recente, que si antes non había homosexuais, que as persoas sí que son tolerante (mentres que a homosexualidade da que están falando non estea nas súas casas), que si é unha enfermidade... Sí, isto é unha opinión totalmente actual aínda que pareza mentira se realmente se teñen dous dedos de frente.

Neste enlace poderedes comprobar por vós mesmos un perfecto exemplo dun comportamento totalmente intolerable e intolerante por parte dun "experto" psicólogo (sí, un psicólogo) levado ó Senado polo PP que afirma que ser homosexual é unha enfermidade. Tamén afirma que un pai alcólico ou violento é causa dista "enfermidade"... Como podedes ler neste enlace é o director do departamento de Psicoloxía da universidade de San Pablo-CEU, da Asociación Católica de Propagandistas.

En realidade pode chegar a ser até gracioso para algunhas persoas este tipo de "inshidias" cara o mundo homosexual, pero non creo que eles pensen o mesmo! Realmente hai xente que pensa o mesmo que Aquilino Polano? É triste, pero hainas.
É unha gustosa contradición por parte dos políticos "aproveitarse" dos homosexuais, non só españois senón de todo o mundo, cando no día do Orgullo Gay en Madrid obteñen grandes ganancias á súa costa. Logo, coa visita tan esperada (por algúns) do Papa Bieito XVI, o único que obtivo a comunidade de Madrid foron pérdidas...

En fin; este pequeno preámbulo ven a conto xa que hai cousas que non só non cambiaron dende a Idade Media, senón que empeoraron. O galego Carlos Callón, nado en Santa Uxía De Ribeira, móstranos tanto en videos coma no seu libro de ensaio "Amigos e Sodomitas" o mundo homosexual na Idade Media en Galiza.
Obtivo o premio Vicente Risco de ensadio no pasado ano 2011. Botando man dunha ampla documentación medieval (sobre todo galega), en Amigos e sodomitas explícase como entre os séculos XI e XIV se configurou o pecado-delito de sodomía, inexistente nos mil primeiros anos de historia do cristianismo.
Para analizar esta evolución da tolerancia á intolerancia, amósase a institucionalización documental máis antiga da unión entre dous homes na Península Ibérica, que se produce en Galiza no século XI (Pedro Díaz e Muño Vandilaz, 16 de abril de 1061), analízase a homofobia como arma política contra a nobreza galega que se enfronta a Afonso X e repásase a evolución dalgunhas historias moi divulgadas na Galiza medieval, como o martirio do santo galego Paio.

Qué raro que a igrexa tivera algo que ver coa intolerancia non? Se hai unha cosa que me quedou ben clara despois dos temas que levamos dado, observando a evolución da sociedade dende o Imperio Romano até a Baixa Idade Media; é que todos os logros da sociedade véronse perxudicados pola volta atrás coa intolerancia relixiosa. Hoxe en día, por increíble que parezca, continúa sucedendo.
Aquí vos deixo un vídeo dos meus amigos vascos, os ácratas, La Polla Récords :)
 Nas súas letras podemos escoitar fortes críticas contra o fascismo, o capitalismo, o patriotismo, o autoritarismo, o catolicismo, a política, a alienación, a moda e outros factores da sociedade.

Os mercados medievais en Galicia.

A mirada dun noble contemporáneo

Recoméndovos que miredes iste video. Nel exprésanse opinións e ideas dun aristócrata contemporáneo: Cayetano Martinez de Irujo da Casa de Alba. A casa de Alba é unha familia nobiliar nacida na Coroa de Castela no século XIV. Foi na mesma época do agromar da casa dos Andrade en Pontedeume. O rei Enrique II de Castela outorga unha vila e diversas posesións en Alba de Tormes a Alvarez de Toledo polos servizos prestados na Guerra civil castelá. Ao longo dos séculos os diferentes reis de España foron outorgándolle mais honras e señoríos. Hoxe a Casa Alba posee unha das fortunas mais grandes de España, conformada por pazos, terreos agrícolas, propiedades inmobiliarias, sociedades, participacións en bolsa e unha extraordinaria colección de arte. Case 34 000 hectareas, algunhas delas en terras galegas como o Castelo de Castro Caldelas. Na entrevista podedes comprobar cómo a pesar do tempo transcurrido, hai certas cousas que non mudaron dende a Idade Media.

Mulleres medievais

Xa é o habitual atoparse entradas dicindo o inxustamente que estaban tratadas as mulleres,todo a desigualdade social etc asique contarei unha historia moi curiosa sobre unha muller, Aldonza de Mendoza,que casou con un nobre en busca de que este a apoiara na loita que tiña co seu irmán pola herdanza do seu pai.
Está ben claro que os matrimonios de conveniencia non saen ben,e o seu non iba ser diferente,polo que os maltratos fisicos, psicologicos, infidelidades e arredor de tres fillos bastardos non saían do común de moitos matrimonios da época.A diferenza é que Aldonza estivo dous anos nunha mazmorra en Ponferrada por orde do seu marido,quen ademais roubaballe as xoias e o diñeiro como se de unha amante calquera se tratase,cousa que ela non ía permitir xa que non era unha muller de vila ou pobo,era unha nobre e como tal,non recibira a mesma educación tan 'sumisa', ademas de que tiña moito patrimonio ás súas costas e non tiña porque depender de un home para manterse polo que esta muller foi a primeira en denunciar por vía xudicial o maltrato e vexaxacións que recibía de parte do seu marido, contando incluso con testigos.
A muller,en realidade, o que pretendía era recuperar a súa dote despois da execución do seu esposo por rebelión contra o rei...pero o que conta e a intención,non?

Bueno despois desta pequena historia que me chamou a atención deixovos un vídeo no que se explica mellor e máis concretamene o papel da muller galega na vida rural e na das cidades:

Homes e mulleres nos mosteiros

Na Alta Idade media Galega, moitos mosteiros eran dúplices, e dicir convivían monxes e monxas nas mesmas dependencias. Dende o punto de vista da Igrexa actual sería moi escandaloso que algo así acontecera. Que Álvaro comece a imaxinar posibilidades.. (mellor non)...A súa orixe procedía dalgunhas casas familiares convertidas en cenobios cando familias enteiras decidían acollerse a regras relixiosas e formar unha comunidade monacal casi ao comezo do cristianismo. Como se chegaron a cometer algúns "excesos", comezaron a non estar ben vistos polas autoridades eclesiásticas. Mesmo adoptaron regras moi estritas recollidas no texto "Regula comunis", no que se describían polo miudo os espazos dos mosteiros: todos deberían ser dobres para garantir a separación de homes e mulleres. Sen embargo, coa celebración del Concilio de Coyanza (1050), impúxose a regra de San Bieito como modelo que se debía observar en todos os mosteiros existentes na Península. O Papa Gregorio VII prohíbeos no 1080, pero aínda existía algún a comezos do século XII. Tedes aquí dous clips, no primeiro asistimos a chegada dun bispo galego -defensor dos mosteiros dúplices- a unha comunidade deste monacato primitivo de grande arraigo en Galicia;

No segundo clip podedes asistir en directo a intervención dun Delegado do Papa que puña fin a istas particulares "comunas" medievais.

O CASTELO DE MOECHE: A DIVISA LEGADA DO MEDIEVO.

Paseando por esta fermosa terra que é Moeche, onde naceu miña avoa materna, atopo o castelo, que é sen dúbida o primeiro sinal identificativo deste concello. Esta emplazado nun pequeño outeiro e dominando o val desde o norte, conforma unha planta octogonal irregular para adaptarse ó terreo (moi poucos castelos existen en España con esta particularidade).

Agora se vos parece vou adentrame no castelo e farei de guia para que coñezades as maravillas que el podemos atopar.

Comeduras de tarro dos galegos medievais

O percebe galego, tal e como o coñecemos, leva consigo numerosas historias. Unha delas remóntase á Idade Media:
Pensábase por aquel entón que os gansos proviñan da "Árbore dos gansos", pois facían os seus niños en lugares moi escondidos. Foi entón que un nobre galego, como non, mandou buscar o lugar onde se agochaban estas aves. Pero foi sorpresa que o que atoparon os seus investigadores non foi precisamente o niño da ave. Toparon con algo parecido a isto:

 

Unha peli do Pontedeume feudal

Aquí vai unha pequena película  de animación (mais de 3000 fotogramas) creada polos alumnos de 4º da ESO de Educacion Plastica do IES "Fraga do Eume de Pontedeume" baseada nunha lenda popular.

Novas da Historia de Galicia

Tal como levamos contando na clase dende comezo do curso, a Historia antiga de Galicia está a experimentar unha profunda transformación da man dos novos arqueólogos que poñen en custión moito do aprendido nos ultimos anos nas clases de Historia ou do escrito nos libros de texto.  Un exemplo podédelo comprobar nesta nova aparecida en El País co título "Mentiras castrexas en el insti" ou nesta outra na Voz de Galicia : Una tesis rompe con los tópicos castreños. Pero como estamos na Idade media, ai vos queda unha entrevista con Carlos Barros sobre as a Revolta Irmandiña. Deberíades escoitala, porque é unha clase "ao vivo" impartida polo máximo especialista mundial  na materia. Para que logo digades que non tedes "fontes de inspiración".

Pedro Díaz e Muño Vandilaz, primeiro matrimonio homosexual de Galicia (1061)

Hai 950 anos celebrouse na igrexa de Santa María de Ordes, no municipio Rairiz de Veiga (Ourense) o primeiro matrimonio homosexual de Galicia e un dos primeiros de Europa. O documento que proba isto apareceu no arquivo do Mosteiro de Celanova, en Allariz, e hoxe pode atoparse no Arquivo de Historia Nacional de Madrid.

                                                              Mosteiro de Celanova (Allariz)

Esta información recolleuna en "Amigos e sodomitas. A Configuración da homosexualidade na Idade Media" o filólogo e profesor Carlos Callón, coñecido, entre outras cousas, pola súa involucración na normalización linguística.

Se queredes ler en profundidade a noticia pinchade aquí. e aquí unha entrevista co autor

San Martiño de Xubia

Deixo aquí unhas imaxes propias sacadas de gravacións máis longas que tomei do Mosterio do Couto, lugar onde fun bautizado, por certo, e un edificio medieval que paga a pena visitar. Se queredes pasarvos a visitalo penso que xa volven a oficiar misas nel e está aberto ao público (ata vai pouco estaba en reformas pero penso que quedouse en proxecto). De todos modos se vos pasades calquera día seguramente atopedes a unha muller alí que vos amosara o lugar e as diferentes dependencias con moito gusto pero, a cambio, iso si, deberedes contestar con seguridade a moitas preguntas persoais que pode que vos faga. Sempre é unha novidade ter algunha visita por alí e poder contarlle ás amigas do coro quen pasou polo mosteiro (sí, a lo menos cando fun eu a muller díxome que tiñan un coro parroquial) e, a poder ser, a súa vida persoal e especialmente o seu parentesco. Aí quedan.

Os irmandiños en Galicia.

Grandes mosteiros,catedrais e igrexas fixéronse, durante a Idade Media, donos da maior parte das terras cultivables de Galicia por mor das donacións de reis e particulares a cambio de obte-la salvación das súas almas e a protección da igrexa. As familias nobres dispoñían de extensas propiedades exercendo o señorío sobre vastos territorios. A meirande parte dos campesiños dependían dos señores ós que debían entregar foros, impostos e todo tipo de servicios.
A ós campesiños pedíanlles insoportables impostos, baixo todo tipo de ameaza, chantaxe e violencia se era preciso.
Protexidos polos muros dos castelos, señores e cabaleiros saqueaban a comerciantes e camiñantes, raptaban homes e mulleres para pedir rescate, tomaban ó asalto a cidades, vilas e aldeas, todo para ver aumentadas as súas rendas. A morte dos homes, a destrucción das colleitas completaron un clima de guerra permanente: era preciso facer algo.
Para facer fronte a estes abusos, violencia e mortes, xurden movementos de carácter popular; xente humilde das cidades, do campo, pero tamén membros da pequena nobreza-fidalgos-ou do clero-cregos, que contaron co apoio do rei.
No 1431, labradores da comarca de Ferrol e Pontedeume levántase contra Nuño Freire
de Andrade - o Mao- ó decretar éste unha forte subida de impostos para sufragar los gastos que lle supoñía a hospedaxe de D. Enrique – Infante da Casa Real- que por aquel entón pasaba por estas terras camiño de Santiago.

A tradición do viño en Galicia

Como xa vos dixen moitas veces, contínuamente descúbrense novos achádegos da Historia de Galicia que nos amosan un territorio densamente poboado ao longo de todas as épocas históricas, xas dende o Paleolítico. Costumes, tradicións, ritos, lendas, culturas e saberes superpóñense continuamente. Semella que a terra na que vivimos coñeceu moitas xeracións de homes e mulleres. Cada unha delas aporta novos elementos ás seguintes, e moitos aspectos do presente beben directamente nunha tradición milenaria e lamentablemente descoñecida. Este é o caso que nos ocupa hoxe: Nesta nova que saiu estes días acredítase que Galicia é un dos paises de todo o mundo cunta tradición vinícola mais anterga. Tamen podedes visitar iste outro artigo: As pedras que fan viño ou aquí:

Idade media: Reconquista e Repoboación

OS INICIOS DÁ RECONQUISTA:
Ás tropas musulmás, instaladas na Península a comenzos do século VIII, tardaron pouco tempo en dominar o país xa que contaron con moitos apoios e souperon conceder a os novos súbditos libertade relixiosa e autonomía administrativa. Estes, tras varios intentos de enfrontamentos cos novos amos dá Península, tiveron que optar por refuxiarse nas rexións de Asturias e Galicia, ou no veciño reino dos francos.
Entre os emigrados atopamos a Pelaio, un antigo membro dá garda de Rodrigo. Pelaio fuxe a Córdoba e refusiaxe nos montes de Asturias, onde consegue que unha asemblea rural o declare xefe no 718. El e os seus eran para Córdoba un
grupo rebelde.

A "escura" Idade Media en Galiza

Toda a vida do noso presente está construida en base ás sociedades de noso pasado.

Remontámonos a un período de ampla e variada cultura que temos aínda por descubrir: A IDADE MEDIA.

Hay moita información sobre estes mil anos. O primeiro de todo é saber que se divide en dúas partes: A Alta Idade Media (do século V ó X) e a Baixa Idade Media (do XI ó XV).

Pero cando falamos da Idade Media.. ¿Qué se nos pasa pola cabeza?

A mín debúxaseme na imaxinación unha nena coa súa nai rezando nunha igrexa en penumbra.

Pouca iluminación podería entrar polos reducidos vanos das igrexas románicas.

Sobre todo na Alta Idade Media é fundamental dicir que o pensamento e forma de vida das persoas estaba completamente alienado polo papel da Igrexa. En Galicia seguía a haber outras relixións que eran usuais na xente. Por exemplo, rendíanlle culto a elementos da natureza como ó mar, a unha pedra...

É dicir, que a relixión cristiana non estaba completamente identificada con todas e cada unha das partes de Galicia. Pensándoo ben, as terras de Galicia estaban prácticamente despoboadas cando caeron os últimos vestixios do Imperio Romano.

O dereito de pernada na Galicia medieval

Quero recordarvos a todos, antes de que sexa demasiado tarde, que o tema no que andamos é a Galicia medieval. Polo tanto, todas as aportacións que non se fíen ao asunto exacto no que andamos non serán tidas en conta. O xoves 26 de xaneiro, Carlos Barros, profesor titular de Historia medieval na Universidade de Santiago, pronunciou unha conferencia en Pontedeume sobre  "O dereito de pernada na Galicia medieval". Aquí tedes a conferencia íntegra para os que queiran escoitala. Na súa paxina web podedes descargar materiais, así como escoitar moitas das súas conferencias sobre Galicia medieval (é ademais un especialista na Revolta Irmandiña)

costumes medievais

Este martes como algúns outros , quedeime pola noite no sofá cos meus pais vendo unha serie de antena 3 , chamada Toledo que me imaxino que todos debedes de saber cal é.

Está ambientada na Idade Media , así que venme de perlas.
Neste capítulo aparecía unha das tr adicións vinculada ás festas no Palacio.
Resultaba ser o cumpreanos de Sancho, o fillo maior de Alfonso X , o sabio e se celebraba no palacio.
Xentes de todo Toleod aparecían na vivenda para darlle os seus agasallos.

Peste negra

Xa que falabamos da peste negra deixo aquí unha secuencia da película "El séptimo sello" do director sueco Ingmar Bergman. A escena da moito de sí. Poderíase sacar unha análise moi profunda tanto da nosa concepción da realidade da Idade Media, coma do que realmente foi, así como tamén da visión de Bergman disto, do seu pensamento acerca da Igrexa e da súa idea ou "non idea" de Deus. Eu anímovos a reflexionar sobre a secuencia: a entrega á vontade de Deus, a flaxelación, o pensamento catastrófico da Igrexa, o pánico do home medieval á Peste Negra... Insisto, a secuencia da de sí.

 

Aproveito para recomendarvos calquera película deste director: Persona, Fresas salvajes,  Un verano con Mónica etc, etc, etc.